Flybarless Helikopterler Hakkında Bilgi

25 Ocak 2011 | Ekleyen:

Flybarless Helikopterler

Flybarless helikopterler henüz çok eski geçmişe sahip değiller ancak şu sıralar yavaş yavaş daha kolay bulunabilir ve eskiye göre daha popüler olmaya başladılar.

Soru: Flybarless helikopter nedir?

Cevap: Flybarı olmayan helikopter.

Flybarless helikopterler geleneksel flybar yerine bir takım gyro ve bir yazılım tarafından kontrol edilen mixer lar ile açısal momentum hesaplaması yaparak flybarın sağladığı hissi, kontrolü ve stabiliteyi bir nevi taklit ederler.

Bazen sanal flybar sistemi olarak da adlandırılan bu sistemde kullanılan rotorlar flybar lı helikopterlerin rotor sisteminden daha basit yapıdadır. Örneğin bunlarda flybar olmadığı gibi flybarı rotora monte etmek için var olan mix kolları, flybar kafesi, washout ve flybar paddle ları bulunmaz. Bu kadar parça ortadan kalkınca da haliyle rotor oldukça basit oluyor.

Flybarless sistem bulunmaksızın flybarı olmayan helikopter kullanılabilir mi?

Aslında bu mümkündür ve scale (ölçekli model yani aslına uygun yapılmış modeller) uçuş yapan pilotlar uzun zamandan beri yapıyorlar. Ancak bu şekilde uçmak o kadar basit değildir ve tavsiye edilmez.

Flybarın 3 işlevi vardır:

1.            Jiroskopik stabilizasyon sağlamak. Bir model helikopter rüzgar gibi bir dış etken sebebiyle hareket ediyorsa flybar bu kuvvete karşı direnç gösterir. Flybar ana rotora paralel döndüğü için ana rotora cyclic düzeltme sağlar ve bu sayede düz olan ana rotor helikopteri de düz tutar.

2.            Flybar paddle ları da kuvvet desteği sağlayarak cyclic servolar üzerindeki yükü azaltır. Flybara cyclic swashplate hareketi uygulandığında paddle lar aerodinamik kuvvetleri kullanarak ana rotorun cyclic açısını değiştirir. Buradan anlaşılacağı üzere cyclic komutlarında servolara binen yük asıl olarak flybar dan gelmektedir. Bunun dışında servolar ayrıca ana rotordan gelen collective (gaz) pitch kuvvetleri sebebiyle de yük altındadır.

3.            Son olarak flybar ileri hızlı uçuşta oluşan yukarı kalkma eğilimini ortadan kaldırır. İleri hızlı uçuşta paddle lar hafifçe aşağı basılarak aşağı doğru bir miktar elevatör hareketi etkisi yaratır böylece ana paller tarafından ileri uçuş sağlayan pitch açısının yukarı kaldırma etkisi yok edilmiş (ya da azaltılmış) olur.

Bu sebeplerden dolayı flybar olmadan ya da elektronik (sanal) flybar sistemi olmadan uçulursa helikoptere vereceğiniz komutlar çok hassaslaşacak, helikopteri kontrol etmek zorlaşacak ve bir takım pitch problemleri doğacaktır. Bunu başaran scale uçuş yapan pilotlar genellikle küçük cyclic hareketleri olan ve yavaş hareket eden helikopterlere sahiptir. Ayrıca birçoğu çok palli rotor kullanırlar ki bu da normalden daha fazla jiroskobik stabilite sağlar.

Yine flybar ya da elektronik flybar sistemi olmaksızın 3D uçuş yapılmaz ve ileri hızlı uçuşta pitch problemleri yaşanır.

Flybarless sistemin birçok avantajı vardır ve bu yüzden popülerliği artmaktadır. Örneğin flybarless sistemler ayarlandıktan sonra rüzgar olmadığı durumlarda ellerinizi kumandadan çekme imkanı tanır. Daha az parça olduğundan ve flybar ile paddle lar olmadığından daha az ağırlık elde edilir; bu da bize daha fazla güç ve daha hızlı cyclic komut sağlar.

Flybarless sistemlerin tek gerçek olumsuz yanı flybarlı sistemlerden biraz daha pahalı olmasıdır.

Fiyatlar gitgide düşüyor ve bir gün flybarless sistemler flybarlı olana göre daha ucuz olabilir. Çünkü git gide elektronikler ucuzluyor mekanik parçalar pahalanıyor.

Bir diğer küçük olumsuzluk ise flybarless helikopterlerin flybarlı olanlara göre ayarlarının daha zor yapılabiliyor olmasıdır. Ancak birçok ayar seçeneği olduğundan dolayı performans hemen hemen istediğiniz her uçuş stiline mükemmel uyacak şekilde ayarlanabilir.

Flybarless sistemin artıları

•             Artan uçuş süresi

•             Artan güç

•             Artan manevra kabiliyeti

•             Daha az ağırlık, daha az kayma, daha az titreşim

•             Tamir daha ucuz (daha az parça sebebiyle)

•             Uçuş stillerine göre daha fazla ayar imkanı

•             Daha iyi görünüm

•             Daha hoş ses

Flybarless sistemin eksileri

•             Daha pahalı

•             Ayarlanması daha karışık

•             Daha çok servo yükü dolayısla daha çabuk servo yıpranması

Flybarless helikopterler flybarlı olanlara göre daha farklı bir his verirler. Bunlar daha çabuk ve hassastır. Eğer yeni bir pilotsanız flybarless helikopter size elbette aşırı hassas ve hızlı gelebilir. Tecrübeli bir pilotun komutasında ise çok yumuşak ve dengeli olabilirler.

Flybarless helikopterler nasıl çalışır?

Flybarless sistemler mekanik flybar yerine elektronik sistemlerle bu işi yapar. Sistemde en az 2 adet gyro olmalıdır, biri pitch için diğeri ise roll için. Bazı sistemlerde ise kuyruk rotoru için de ayrıca bir gyro bulunabilir.

Flybarlı sistemde tepki paddle ağırlığından ve Bell-Hiller mix oranından(pallerin swashplate ten ne şekilde etkileneceği) etkilenir. Flybarless sistemde, bu işlem elektronik olarak yapılır ve bu elektronik hesaplama komut olarak servolara gönderilir ve bu şekilde flybar hissi yaratılır.

Sistem alıcınızla servolarınız arasında bulunur ve alıcınızdan gelen ham verileri alıp bu verileri işleyerek CCPM swashplate komutu haline getirir ve bu sayede flybar varmış gibi kontrol ve stabilite sağlar.

Elektronik mix işlemi yapan yazılım olmaz ise helikopter aşırı hassas kontrollere sahip olacaktır.

Flybarless Sistemler

Aşağıda birkaç farklı istem tanıtılmıştır.

Mikado VBar – ilk ve en popüler sistem. Müthiş bir kuyruk gyrosu mevcuttur. Ayarlar istediğiniz özelliklere göre yapılabilir ancak başlangıçta biraz zordur. Ücret: $450

Skookum SK 360 – Bütçeye uygun ama iyi bir sistem. Kuyruk gyrosu gerektirir. Ücret: $280

Captron Helicommand Rigid – Flybarless sistem ve uçuş stabilizatörü. 3 eksenli gyro ve optik CCD sensörü mükemmel bir stabilite sağlar. Ücret: $650

Bunlardan başka sistemler de mevcuttur ancak bu markalar şu an itibariyle en popüler sistemlerdir.

Flybarless sisteme geçmeli miyim?

Maddi durumunuz el veriyorsa mutlaka geçin. Flybarless sistemin artıları bu kararın verilmesini kolaylaştırıyor.

Her ne kadar ayarlanması zor olsa da internet üzerinde biraz bilgi ve tecrübesi olan pilotların bu ayarları yapmasına olanak sağlayacak yeterli bilgi mevcuttur.

Eğer yeniyseniz ve etrafınızda bu konuda yardım alabileceğiniz kimse yoksa flybarlı bir heliyle başlamanız daha uygun olacaktır.

Ayrıca Mikado’nun VBar sistemi bazı popüler marka helikopterler için önceden belirlenmiş ayarlara sahiptir. Bu ayar konusunda büyük kolaylık sağlar.

Hala karar veremiyorsanız biraz da maddi yönden konuyu ele alalım. Kırımlarda genelde flybar ve onunla ilgili parçalar da hasar görürler. Bu sebeple olmayan parçaların yaratacağı kırım masrafından kurtulmuş olursunuz.

Flybarless sistemler gelecektir

Nasıl ki brushless motorlar, Lipo piller ve CCPM bugün nerdeyse modelcilikte standart hale geldiyse gelecekte de flybarless sistemler bunlar gibi olacaktır.

Kısa bir zaman sonra her ne kadar acemi pilotlar için geçerli olmasa da tecrübeli pilotların helikopterlerinin çoğunluğu muhtemelen flybarless olacaktır.

Kırımsız Uçuşlar…

Arda

_____________

Benzer Yazılar

Assan GA250 AVCS Gyro Ayarı

Gyronun ayarını türkçe olarak anlatmak istedim çözene kadar zorlanıyorsunuz ancak çok basit bir şekilde ayarlanıyor öncelikle Gyromuzu alıcımıza bağlıyalım Futaba için ; alıcılarda Gyronun siyah uçlu kablosunu 4. (Rudder) kanala ve kırmızı sinyal ucunuda 5. kanala bağlıyoruz JR ve Spektrum alıcılarda ise ; [...]

Gyro Ayarı Nasıl Yapılır? (Uzman Seviyesi)

Bu yazıda Sorun/Problem; Benin 700N de Spartan DS760 Gyro var, 600N de ise Spartana benzeyen adı duyulmamış bir gyro..Her iki helide de hızlı geri gelirken bir de geri geri loop atma esnasında helinin burnu tam 90 derece sola dönüyordu ve yüksekte olduğundan düzeltiyordum. Bir de kafa devri düşünce bu "kuyruk bırakması" [...]

Futaba GY401 Gyro İncelemesi ve Hızlı & Pratik Ayar Yapma Yöntemi

Futaba GY401 Hepimiz biliyoruz, ilk zamanlarımızda bu işe yeni yeni başlarken hepimizin bir 401’i olsun isterdik.. Hatta” hımm 401 varmış bu modelde” diye görelim isterdik… İlk pro gyro’m  GY401 idi. Tabi piyasada yeni nesil ve ayarları kumandadan yapılan hatta bilgisayarla ayarlanan bir sürü gyro mevcuttur. Çok [...]

FUTABA GY 401 Efsane Gyro

Futaba GY401 Hepimiz biliyoruz, ilk zamanlarımızda bu işe yeni yeni başlarken hepimizin bir 401’i olsun isterdik.. Hatta” hımm 401 varmış bu modelde” diye görelim isterdik…İlk pro gyro’m GY401 idi. Tabi piyasada yeni nesil ve ayarları kumandadan yapılan hatta bilgisayarla ayarlanan bir sürü gyro mevcuttur. Çok iyi [...]

Align GP780 Gyro Ayarı Nasıl Yapılır ?

Align' ın son çıkardığı gyro olan GP780' in basit ve hızlı olarak ayarlanması için şu adımları izleyebilirsiniz. Menüye girmek için SET tuşuna uzun süre basın, ilgili menünün ayarı bitince SET tuşuna kısa süre basarak geçin. 1-) Öncelikle Status ışığının Yeşil renk olmasını sağlayın, bunu yapmak için [...]

Leave a Reply:

Name (required):
Mail (will not be published) (required):
Website:
Comment (required):